Булган аймаг http://bulgan.nutag.mn/ ru Булган аймаг DataLife Engine BTS-ийн “Arirang” цомгийн 10 дуу Billboard Hot 100-д бичигдэж байна http://bulgan.nutag.mn/index.php?newsid=2463 http://bulgan.nutag.mn/index.php?newsid=2463
Өмнөд Солонгосын хамгийн алдартай хамтлагуудын нэг болох BTS шинэ “Arirang” цомгоороо дэлхийн хөгжмийн зах зээлд ноёрхлоо үргэлжлүүлж байна.
2026 оны дөрөвдүгээр сарын эхний долоо хоногийн байдлаар тус цомгийн 10 дуу Billboard Hot 100 чартад бичигдэж байна.
Гол сингл болох “Swim” өнөөдрийн байдлаар 2-т бичигдэж, өмнөх долоо хоногийн нэгдүгээр байрнаас нэг шат буусан байна.
Өмнөх долоо хоногт шинэхэн цомгийн 14 дуунаас 13 нь нэгэн зэрэг чартад орсон нь томоохон амжилт болсон юм.
“Arirang” цомог Billboard 200 чартад дараалан 2 дахь долоо хоногтоо №1-т бичигдэж байна. Энэ нь K-pop урсгалын хувьд анх удаа гарч буй амжилт болж байна.
Дэлхийн аялан тоглолт
BTS хамтлаг “Arirang” дэлхийн аялан тоглолтоо БНСУ-ын Гоянд 3 өдрийн тоглолтоор эхлүүлэхээр төлөвлөжээ.
Мөн тус аялан тоглолтод шинээр нэмэгдсэн хотууд:
  • Лима (Перу)
  • Сантьяго (Чили)
  • Буэнос-Айрес (Аргентин)
BTS Өмнөд Америкт бүрэн бүрэлдэхүүнээрээ анх удаа тоглох гэж байна. “Arirang” аялан тоглолт нийт 34 хот, 85 тоглолтыг хамрах болно.
]]> zulaa Mon, 13 Apr 2026 14:22:18 +0800 Бусдыг нүцгэлж зургийг нь цахимд тавина гэж сүрдүүлсэн этгээдүүдийг ₮10 саяар торгожээ http://bulgan.nutag.mn/index.php?newsid=2462 http://bulgan.nutag.mn/index.php?newsid=2462
Нийслэлийн прокурорын газраас өнгөрсөн долоо хоногт анхан шатны шүүхээр шийдвэрлүүлсэн зарим хэргийг тоймлон хүргэлээ. 

Шүүхээр шийдвэрлүүлсэн хэргээс: 

  • Насанд хүрээгүй З.Э, Б.М нар нь бүлэглэн 2024 оны зургаадугаар сарын 02-ны өдөр насанд хүрээгүй хоёр хохирогчийг хууран мэхэлж, Сонгинохайрхан дүүргийн нэгдүгээр хорооны нутаг дэвсгэрт аваачиж, найзтай нь харилцсан гэх шалтгаанаар бие эрх чөлөөнд нь халдаж, зодож, хувцсыг нь тайлуулж, зургийг нь цахим орчимд тавина гэж сүрдүүлж, заналхийлсэн үндэслэлээр шүүхээс З.Э, Б.М нарыг гэм буруутайд тооцож, тус бүрд нь хоёр сая төгрөгийн торгуулийн ял оногдуулж, хохирогч нарт учирсан хохиролд найман сая төгрөгийн хохирол төлүүлж шийдвэрлэсэн;
  • БНХАУ-ын иргэн Ч.Г нь өөрт нь өр төлбөртэй иргэнээс төлбөрөө авахын тулд 2023 оны нэгдүгээр сард нэр бүхий хүмүүст захиалга өгч, тухайн иргэний бие эрх чөлөөнд халдаж, айлган сүрдүүлж, нэр дээр нь бүртгэлтэй хоёр үл хөдлөх эд хөрөнгийн өмчлөх эрхийг өөрийн нэр дээр шилжүүлэн авч, бусадтай бүлэглэн заналхийлсэн гэмт буруутайд тооцож шүүхээс Ч.Г-д таван жил, зургаан сарын хорих ялыг оногдуулж, нээлттэй хорих байгууллагад эдлүүлэхээр шийдвэрлэсэн;
  • С.У нь 2025 оны есдүгээр сарын 20-ны өдөр согтууруулах ундааны зүйл хэрэглэсэн үедээ өөрийн гэртээ гэр бүлийн харилцаатай, хамтран амьдрагч эмэгтэйг онц харгис хэрцгийгээр зодож, амь насыг нь хохироож, гэр бүлийн хүчирхийлэл үйлдэж, хүнийг алсан үндэслэлээр шүүхээс С.У-г гэм буруутайд тооцож, 20 жилийн хугацаагаар хорих ял оногдуулж, өмнөх ялын үлдэгдэл 3 жилийг нэмж, нийт эдлэх ялыг нь 23 жил, 22 хоногоор тогтоон, ялыг хаалттай хорих байгууллагад эдлүүлэх, хохирогчийн хууль ёсны төлөөлөгчид хохиролд 118.8 сая төгрөгийг төлүүлэхээр шийдвэрлэсэн;
  • Ч.Б, Ж.Б нар нь бүлэглэн 2025 оны долдугаар сарын 24-ний өдөр ... аймгийн нутаг дэвсгэрээс сэтгэцэд нөлөөлөх бодисын агууламжтай ургамлыг түүж бэлтгэсэн, хадгалсан үндэслэлээр шүүхээс Ч.Б, Ж.Б нарыг гэм буруутайд тооцож, оршин суугаа дүүргийн нутаг дэвсгэрээс гарах эрхийг нь хязгаарлаж, хоёр жилийн хугацаагаар зорчих эрхийг хязгаарлах ял оногдуулж, шийдвэрлэсэн;
  • Г.М нь 2025 оны арваннэгдүгээр сарын 20-ны өдөр ... дүүргийн нутаг дэвсгэрт сэтгэцэд нөлөөлөх бодисын агууламжтай ургамлыг олж авч, тээврийн хэрэгсэлдээ хадгалсан үндэслэлээр шүүхээс Г.М-ийг гэм буруутай тооцож, оршин суугаа дүүргийн нутаг дэвсгэрээс гарах эрхийг нь хязгаарлаж, нэг жил, дөрвөн сарын хугацаагаар зорчих эрхийг хязгаарлах ял оногдуулж, гэмт хэрэг үйлдэхэд ашигласан тээврийн хэрэгслийг нь улсын орлого болгохоор шийдвэрлэснийг Улсын Ерөнхий Прокурорын Газраас мэдээллээ. 
]]> zulaa Fri, 10 Apr 2026 14:21:47 +0800 Таван аймгийн 14 суманд бороо орж байна http://bulgan.nutag.mn/index.php?newsid=2461 http://bulgan.nutag.mn/index.php?newsid=2461 Ус цаг уур орчны шинжилгээний газраас гаргасан мэдээллээр өнөөдрийн 14:00 цагийн байдлаар таван аймгийн 14 суманд бороо орж байна. Тодруулбал Баян-Өлгий, Булган, Увс, Ховд, Хөвсгөл аймгуудад хур тунадас орж байгаа аж.
  • Баян-Өлгий аймгийн - Баяннуур, Толбо, Өлгий
  • Булган аймгийн - Сэлэнгэ
  • Увс аймгийн - Баруунтуруун, Малчин, Наранбулаг, Улаангом, Ховд, Хяргас
  • Хөвсгөл аймгийн - Хатгал тосгон, Цагаан-Уул
  • Ховд аймгийн - Ховд /аадар бороо/
  • Хөвсгөл аймгийн - Баянзүрх /аадар бороо/
Харин Увс аймгийн Зүүнхангай, Цагаанхайрхан, Өмнөговь сумдын нутгаар цас орж байна.
]]> zulaa Tue, 07 Apr 2026 17:41:48 +0800 Нийтийн албан тушаалтан А нь "Toyota Lexus RX-450” автомашинаа худалдан авсан 45 сая төгрөгөө нотолж чадаагүй тул улсын орлого болгожээ http://bulgan.nutag.mn/index.php?newsid=2460 http://bulgan.nutag.mn/index.php?newsid=2460
Нийтийн албан тушаалтан А нь "Toyota Lexus RX-450” автомашиныг худалдан авсан үнийн дүнгийн 45,000,000 төгрөгийн эх үүсвэрийг хууль ёсны дагуу олсноо үндэслэлтэй тайлбарлаж чадаагүй байна. Энэ нь  Авлигын эсрэг хуулийн 7 дугаар зүйлийн 7.1.8 дахь хэсэгт заасныг зөрчсөн нь мэдүүлэг гаргагчийн өөрийн тайлбар болон бусад нотлох баримтуудаар тогтоогдсон байна.
Албан тушаалтнуудын хөрөнгө, орлогын мэдүүлгийн хяналт шалгалтын ажлын хүрээнд Эрүүгийн хуулийн 22.10 дугаар зүйлд заасан “Үндэслэлгүйгээр хөрөнгөжих” гэмт хэргийн шинжийг хангахгүй боловч Авлигын эсрэг хуулийн 7 дугаар зүйлийн 7.1.8-д заасан авлигын зөрчил болох “үндэслэлгүйгээр хөрөнгөжих” буюу албан тушаалтан зургаан сарын цалин хөлс, орлогоос илүү хөрөнгө, орлогыг хууль ёсны дагуу олсон болохоо үндэслэлтэй тайлбарлаж чадахгүй байх тохиолдол гарч байна.
Иймд Авлигатай тэмцэх газраас нийтийн албан тушаалтан А-гийн хууль ёсны дагуу олсон эсэхээ үндэслэлтэй тайлбарлаж чадаагүй 45,000,000 төгрөгийг улсын орлого болгуулахаар шүүхэд хүсэлт гаргасан юм. Дүүргийн эрүү, иргэний хэргийн хялбар ажиллагааны анхан шатны тойргийн шүүхээс уг асуудлыг хянан үзэж, Шүүхийн тухай хуулийн 22 дугаар зүйлийн 22.5 дахь хэсэг, Авлигын эсрэг хуулийн 33 дугаар зүйлийн 33.2 дахь хэсэг, Зөрчлийн тухай хуулийн 4.1 дүгээр зүйлийн 3 дахь хэсэгт заасныг удирдлага болгон Авлигатай тэмцэх газрын барьцаа, хохирлын дансанд байршуулсан 45,000,000 төгрөгийг улсын төсөвт төвлөрүүлэхээр шийдвэрлэжээ. 
]]> zulaa Tue, 07 Apr 2026 15:42:37 +0800 Хууль бусаар алт олборлож байгаа нэр бүхий ААН-үүдийн тусгай зөвшөөрлийг цуцална http://bulgan.nutag.mn/index.php?newsid=2459 http://bulgan.nutag.mn/index.php?newsid=2459
МУ-ын Засгийн газрын шийдвэрийн дагуу Хууль бусаар ашигт малтмал олборлогчдын үйл ажиллагааг таслан зогсоох, төрийн байгууллага хоорондын мэдээлэл солилцох, ажлын уялдаа холбоог сайжруулах зорилготой хамтарсан Ажлын хэсгийн бүрэлдэхүүн болон АҮЭБ-ийн сайд Г.Дамдинням нар Сэлэнгэ аймгийн Ерөө сумын Бугант тосгонд ажиллав. 
Энэ хүрээнд тус суманд үйл ажиллагаа явуулж буй нэр бүхий 7 ААН-ийн үйл ажиллагааг цуцлах арга хэмжээ авахаар боллоо. Тухайлбал, Монгол Улсын хууль журмыг үл тоон үйл ажиллагаа эрхэлсэн "Хризо праза групп" ХХК-ийн уурхайн талбайд газар дээр нь ажиллаж БОУАӨЯ-аас гаргасан дүгнэлтийг үндэслэн ашиглалтын тусгай зөвшөөрлийг цуцлах үүргийг АМГТГ-т үүрэг болголоо.
АҮЭБ-ийн сайд Г.Дамдинням "Ашигт малтмалын салбар бол Монгол Улсын эдийн засгийн хамгийн чухал салбар. Байгалийн баялаг бол төр, ард түмний өмч. Иймд төрөөс хууль ёсны үйл ажиллагааг дэмжинэ. Харин хууль бусаар алт олборлогчдод хатуу арга хэмжээ авна" гэлээ.
Ашигт малтмалыг хууль бусаар олборлох үйл ажиллагаа нь байгаль орчинд экологийн ноцтой хор хохирол учруулж, тухайн бүс нутгийн экологийн тэнцвэрт байдал алдагдах, Монгол Улсад орох татвар төлбөрөөс зугтаах, мөнгө угаах, далд эдийн засгийг бий болгох зэрэг сөрөг нөлөөг дурдвал их. Иймд, хууль бусаар ашигт малтмал олборлох, газрын хэвлийн хөндөх зэрэг хууль бус үйл ажиллагаатай хатуу тэмцэхээ салбарын сайд илэрхийлээ.
Ажлын хэсэгт АҮЭБЯ, БОУАӨЯ, ЦЕГ, Экологийн цагдаагийн алба, Тагнуулын ерөнхий газар, Ашигт малтмал, газрын тосны газар зэрэг байгууллагуудын албан хаагчид ажиллаж байна.
]]> zulaa Wed, 25 Mar 2026 15:03:56 +0800 Л.Мөнхтүшиг: Бид АНУ-ын талд байр сууриа илэрхийлж байгаа. Шат дараатай арга хэмжээ авна http://bulgan.nutag.mn/index.php?newsid=2458 http://bulgan.nutag.mn/index.php?newsid=2458 АНУ руу жуулчлах болон бизнесийн зорилгоор виз хүсэх Монгол иргэд 10 мянган ам.доллар дансандаа байршуулах шаардлагатай болоод байгаа. Энэ асуудалд манай улсын Гадаад харилцааны яам ямар арга хэмжээ авч байгаа талаар тус яамны Төрийн нарийн бичгийн дарга Л.Мөнхтүшигээс хариулт авлаа.
ГХЯ-ны Төрийн нарийн бичгийн дарга Л.Мөнхтүшиг “АНУ-ын ерөнхийлөгч Трамп хууль бус цагаачлалын асуудалд хатуу бодлого баримталж байгаа. Үүнтэй холбоотойгоор Visa Bond хөтөлбөрийг өнгөрсөн оноос эхлүүлсэн. Энэхүү хөтөлбөрт 38 улсыг оруулсан байсан бол сүүлд 12 улсыг нэмж 50 болгосон. Энэ дунд Монгол Улс бий. Энэ бол гэнэтийн шийдвэр байсан. Бид Элчин сайдын яамныхныг дуудаж уулзахад харамсаж байгаагаа илэрхийлсэн.
Дээрх хөтөлбөрт Монгол Улсыг хамруулсантай холбоотойгоор АНУ-ын талд байр сууриа илэрхийлж байгаа. Бид шат дараатай арга хэмжээ авна.
Манай улсаас аялал жуулчлалын визээр тус улсад очсон иргэдийг хугацаа хэтрүүлсэн зэрэг асуудлыг ярьж байгаа. 2017 онд АНУ-тай хамтран “Хариуцлагатай аялцгаая” гэдэг кампанит ажил хийж өрнүүлж байсан. Үүний дунд манай иргэдийн хууль бусаар үлдэх асуудал буурч байсан. Тиймээс бид америкийн талтай энэ ажлаа сэргээхээр ярилцаж байна.
АНУ-д суугаа Элчин сайд Ө.Батбаярын бүрэн эрхийн хугацааг сунгасан, сунгаагүй гэдэг асуудал яригдаад байгаа. Дипломат албаны бүрэн эрхийн хугацаа дөрвөн жил. Ажлын шаардлагаас энэ хугацааг сунгах асуудал байдаг. Заавал хэн нэгнийг буруутгах гэсэн хандлага ажиглагдаад байгаа. Ө.Батбаяр Элчин сайд өнгөрсөн дөрвөн жил гаруйн хугацаанд идэвхтэй, сайн ажилласан" гэлээ. 
]]> zulaa Wed, 25 Mar 2026 14:53:09 +0800 Ж.Галбадрах: Боловсрол бол улстөржиж огт болохгүй салбар байгаа юм http://bulgan.nutag.mn/index.php?newsid=2457 http://bulgan.nutag.mn/index.php?newsid=2457
Улсын Их хурлын гишүүн Ж.Галбадрахтай ярилцлаа.
-Чуулганы завсарлагааны үеэр таны хувьд ямар ажил амжуулав?
-Өнгөрсөн нэг жилийн хувьд би боловсролын салбарт тулгамдаад байгаа асуудлуудаа эрэмбэлээд хамгийн нэгдүгээрт анхдагч суурь хэрэгцээ болсон норм стандартын дагуу баригдсан сургуулийн хүртээмж гэж гаргасан. Үүнийхээ дагуу судалгаа хийж явсаар байгаад төсөв, Сангийн яаман дээр 108 сургууль, 95 цэцэрлэг шинээр барихаар тусгуулсан. Ирэх 2030 он хүртэлх таван жилийн төлөвлөгөөнд орчихсон. Эдгээрийг нэг ангидаа 50, 60 хүүхэдтэй, даац нь хэд дахин нэмэгдчихсэн сургууль, цэцэрлэгүүдийн ачааллыг бууруулахын тулд барих юм. Хотод 84, орон нутагт 24 сургууль баригдана. Орон нутагт ч гэсэн даац нь маш их хэтэрсэн сургуулиуд байна. Энэ бол шинээр барих л асуудал яригдаж байгаа. Түүнээс биш өмнө нь төсөвт суусан, өргөтгөл зэрэг бол биш. Харин энэ удаагийн чуулганы завсарлагаанаар ингэж даац хэтэрсэн сургуулиудаас тавыг нь сонгоод бодит нөхцөл байдалтай нь танилцлаа. Баянзүрхийн 14, Хан-Уулын 34, Сүхбаатарын хоёрдугаар сургуулиар очсон. Даац нь хэд дахин нэмэгдчихсэн, багш нарынхаа өрөө, өлгүүр байх газраа анги танхим болгочихсон.
Зарим нь ойролцоох байрны подваль хүртэл түрээсэлж хичээлээ явуулж байна. Тэгвэл Сонгинохайрхан дүүрэг дэх 65 дугаар сургууль гэж бий. Түүний хажууд хоёр ч сургууль шинээр баригдсан байгаа юм. Үүнээс өмнө ачаалал нь мөн хэтэрчихсэн байсан. Хоёр сургууль баригдсанаар ачаалал маш сайн буурч, багш, сурагчдын сурлагын амжилт, чанар дээшилсэн байна. Мөн Эрдэнэт, Булганы багш нартай уулзаж, ажлын орчин нөхцөл, нийгмийн асуудал, цалингийн нэмэгдэл гээд олон зүйлээр ярилцаж, “Боловсролыг дэмжих жил” болгон зарласантай холбоотой хөрөнгө оруулалтуудын талаарх мэдээллийг өгч ажиллалаа.
-Шинээр барих сургууль, цэцэрлэгийн төсөв санхүүг хэрхэн шийдэж байгаа вэ. Мөн эдгээрт шаардлагатай дулаан, эрчим хүчний хангамжийг тооцсон уу?
-Дулаан хангамж, эрчим хүчийг бид тооцохгүй. Хүүхдийн эрх зөрчигдөөд, чанартай боловсрол авч чадахгүй байгаа л асуудал. Нэг ангид 40-өөс дээш хүүхэд сурч байгаа тохиолдолд ямар ч чанартай сургалтын тухай ярих боломжгүй. Тийм болохоор төр өөрөө төрийн өмчит сургуулиудын үүсгэн байгуулагч учраас үүргээ хүлээж энэ бүхнээ барьж байгуулах ёстой. Нийслэл өөрөө зөвшөөрч, ерөнхий төлөвлөгөөгөөрөө барилга барих зөвшөөрөл өгч байна гэдэг чинь энэ бүхнийг тооцсон л байгаа шүү дээ. Хамгийн гол асуудал нь Улаанбаатар хотод газар л байгаа юм. Энэ жил Азийн хөгжлийн банкнаас 150 сая ам.долларын хөнгөлөлттэй зээл орж ирнэ. Үүгээр 41 төсөл хөтөлбөр буюу 32 сургууль, есөн цэцэрлэгийн барилга барих юм. Үүнд нь бид саналаа өгөөд явж байгаа. Мөн нийслэлээс нийтдээ 33 байршилд газар чөлөөлөлт хийсэн байна.
-Хаврын чуулган эхлэхтэй зэрэгцээд Боловсролын сайд ажлаа өгөхөө мэдэгдчихлээ. Маргааш/өнөөдөр/ энэ асуудлыг Засгийн газрын хуралдаанаар шийдэх юм шиг байна. Ер нь сүүлийн жилүүдэд хамгийн их сайдын нүүр үзэж байгаа нь боловсролын салбар байх. Олон сайд сольж байгаа энэ асуудлыг та юу гэж харж байна вэ?
-Сайд гэдэг чинь тухайн салбарын бодлогыг тодорхойлж, барьж байгаа хүн шүү дээ. Гэтэл байнга солигдоод байхаар залгамж чанар нь алдагдаад, зарим ажил нь зогсоод, тухайн салбар унадаг юм байна л даа. Уг нь боловсрол бол улстөржиж огт болохгүй салбар байгаа юм. Харамсалтай нь эхнээсээ улстөржилт ихтэй байчихав уу л гэж харж байна. Тэрийгээ дийлсэнгүй, нөгөө талаас сайдын манлайлал зэрэг нь жаахан дутав уу гэж бодож байгаа. Цалин нэмүүлэх ажил хаялт гээд өнгөрсөн хугацаанд нэлээд амаргүй л байх шиг боллоо. Гэвч би өнөөдөр сайн байсан, муу байлаа гэж хэлж мэдэхгүй байна. Чадахаасаа чадахгүй хүртлээ л хийгээд үзэж байна уу гэж харж байсан. Дараагийн сайд нь боловсролын салбарыг бодсон, туршлагатай, улстөржихгүй хүн байгаасай. Түүнээс биш улстөржөөд бидний ярьж байгаа шинээр барих сургууль, цэцэрлэгийн барилгын ажлыг үүнийг хийхгүй ээ гээд л тас цохиод унавал нэмэргүй. Мөн бидэнд зөвхөн барилгаас гадна багшийн хомсдол гэж бас нэг том асуудал бий. Одоо 5000 багшийн дутагдалтай гэдэг ч нэмээд 14 мянган багш бидэнд хэрэгтэй. Тиймээс энэ талын бодлогын зүйлүүд ч энд яригдаж байгаа. Мэдээж аль нэг сайдаа солих нь Ерөнхий сайдын бүрэн эрхийн асуудал. Харин шинээр тавигдаж байгаа хүнд нь миний хувьд чуулганы хуралдаан дээр захиж хэлэх зүйлүүдээ хэлнэ гэж төлөвлөж байна.
-Сүүлийн үед сургуулийн орчинд үйлдэгдэж байгаа дээрэлхэлт гэдэг зүйл нийгэмд шуугиан тарьж, хэлэлцүүлэг өрнүүлж байна. Энэ нь боловсролын салбарт тулгамдаж байгаа асуудлуудын нэг мөн үү. Үүнийг хэрхэн засаж залруулах ёстой вэ?
-Өнөөдөр/өчигдөр/ Өргөдлийн байнгын хорооны хуралдаан болж, би оролцсон. Байнгын хороон дээр энэ асуудлыг тал талаас нь ярилаа. Энэхүү зөвхөн энэ жил гарч ирээд байгаа зүйл биш. Олон жил ужгирчихсан зүйл. Тийм байтал үүн дээр арга хэмжээ авч, цогц бодлого явуулаагүй өдий хүрсэн нь харамсалтай. Миний хувьд үүн дээр хэд хэдэн санал хэлдэг юм. Нэгдүгээрт, анги дүүргэлт их, даац хэтрээд байгаа чинь үүний гол шалтгаан. Адаглаад хувийн орой зай алга болоод ирэхээр шахцалдах, элдэв үнэр үнэртлээ, бүдүүн тарган байна гэдгээс эхлээд хүүхдүүдийн дунд маргаан үүсч эхэлдэг. Тэр нь даамжирсаар нэгнийгээ дээрэлхэх, хүний санаанд оромгүй зүйл болдог. Биед нь ил шарх сорви үүсч байж, эмнэлэгт очиж л мэдэгдэж байна шүү дээ. Хүүхдүүдийн 33 хувь нь багш нартаа итгэдэггүй гэсэн тоог салбар яамнаас хэлж байна лээ. Үүнийг яаж байхгүй болгож өөрчлөх вэ гэхээр хүүхдийг хичээлээс гадуурх үйл ажиллагаанд идэвхтэй оролцуулж, цагийг зүй зохистой ашиглаж сургах хэрэгтэй. Одоо чинь дараагийн ээлж орж ирлээ гээд сургуулиас нь бараг хөөгөөд л гаргаж байгаа. Энэ чинь эргээд илүү их цаг завтай болгоод байна. Мөн сургуулийн соёл гэж зүйл бий. Өглөө орж ирэхэд нь мэндэлдэг, нэгэндээ тусалдаг, адаглаад шатаар өгсөж уруудахдаа баруун, зүүн гараа бариад явчихдаг зэрэг байдлыг хэвшүүлэх хэрэгтэй. Үзэл суртлын юм шиг хэрнээ үүнийг хэвшүүлчих юм бол тэр дээрэлхэлт гэдэг зүйл байхгүй болно. Нөгөө талаас багш нарыг ч хуваарилж байгаад хүүхдүүдтэй нь ажиллуулах хэрэгтэй. Нэг багш сургуулийн бүх хүүхдэд шаардлага тавих биш, 10 дугаар ангийн багш нар нийлээд зөвхөн тэр хүүхдүүдтэйгээ тулж ажиллавал хүмүүжил, сурлага, эрүүл мэнд тал дээр нь илүү ахиц гарна. Эргээд тэр багш нараа удирдлага, сэтгэл зүйч нь арга зүйгээр хангадаг байх нь чухал. Тэр ч бүү хэл сургуулийн удирдлага, сэтгэл зүйчдийг нь ч мэргэжлийн холбоодоор дамжуулаад арга зүйд сургадаг байх ёстой.
-Дээрэлхсэн хүүхдийг хувийн хэрэгт нь бичээд Их, дээд сургуульд оруулахгүй байх ёстой гэсэн зүйл яригдах юм. Үүн дээр юу хэлэх вэ?
-Дээрэлхэлт гарахаас нь өмнө сэргийлж л ажиллах ёстой. Түүнээс биш гарсных нь дараа хууль шүү гээд, нийгмээр цоллоод яваад байх нь тийм ч зохимжтой арга хэмжээ биш. Яг нарийндаа гадагшаа сургуульд явъя гэвэл Монгол дахь тэр хувийн хэрэгт бичсэн зүйл огт хамаагүй шүү дээ. Ер нь хүүхдүүдэд ингэж болохгүй гэдгийг л ухамсарт нь суулгаж өгөх ажлыг сургуулиуд хийх хэрэгтэй.
 
Т.ДАРХАНХӨВСГӨЛ
ӨДРИЙН СОНИН
]]> zulaa Thu, 19 Mar 2026 10:31:34 +0800 Газрын тосны үнэ 2022 оноос хойш анх удаа баррель нь 100 доллар давлаа http://bulgan.nutag.mn/index.php?newsid=2456 http://bulgan.nutag.mn/index.php?newsid=2456
Ойрх Дорнод дахь цэргийн мөргөлдөөн эрчимжиж, өдөр бүр зах зээлээс ойролцоогоор 20 сая баррель газрын тос тасалдаж байгаатай холбоотойгоор дэлхийн газрын тосны үнэ баррель нь 100 ам.доллар давлаа. Ийнхүү 2022 оноос хойш анх удаа ийм түвшинд хүрч байна.
Олон улсын жишиг үнэ болох Брэнт төрлийн газрын тос Азийн зах зээлд шинэ долоо хоногийн арилжаа эхлэхэд 16.6 хувиар өсөж, баррель нь 108.10 ам.долларт хүрэв. Ингэснээр Орос Украинд халдсаны дараах үеэс хойш анх удаа нефтийн үнэ огцом өндөр босгыг давлаа.
АНУ-ын газрын тосны жишиг үнэ болох West Texas Intermediate (WTI) мөн огцом өсөж, 19.6 хувиар нэмэгдэн баррель нь 108.72 ам.доллар болсон байна. Урьдчилсан арилжааны мэдээллээс харахад Уолл-стритийн зах зээл даваа гарагт бууралттай нээгдэх төлөвтэй байна.
Газрын тосны үнэ ингэж огцом өссөн нь “АНУ болон дэлхийн аюулгүй байдал, энх тайвны төлөө төлөх маш бага үнэ” гэж АНУ-ын Ерөнхийлөгч Дональд Трамп ням гарагт мэдэгдэв. Тэрээр үүнийг АНУ, Израилийн Ираны эсрэг хийж буй дайны түр зуурын үр дагавар гэж тодорхойлжээ. “Ираны цөмийн аюулыг устгах ажиллагаа дуусмагц нефтийн үнэ түргэн буурна” гэж тэрээр сошиал сүлжээгээр мэдэгдсэн байна.
Ойрх Дорнод дахь мөргөлдөөн амралтын өдрүүдэд улам ширүүссэний дараа нефтийн үнэ ийнхүү өссөн бөгөөд Кувейтийн үндэсний нефтийн компани түүхий тосны олборлолтоо “урьдчилан сэргийлэх зорилгоор” бууруулж байгаагаа мэдэгдсэн юм. Ингэснээр нефтийн үнэ дахин гурван оронтой тоонд хүрч, долоо хоногийн өсөлт нь Ковид-19 цар тахлын үеэс хойших хамгийн өндөр түвшинд хүрээд байна. Зөвхөн өнгөрсөн баасан гарагт л гэхэд АНУ-ын газрын тосны үнэ 10 ам.доллараар нэмэгдсэн байна.
Стратеги, олон улсын судалгааны төвийн ахлах шинжээч Клейтон Сейгл “Зах зээл Трампын засаг захиргаанд өгсөн хүлээлтийн хугацаа өнгөрсөн долоо хоногийн эцсээр дууссан” гэж мэдэгджээ.
Тэрээр “Өдөрт 20 сая баррель газрын тосны дутагдал дэлхийн нефтийн зах зээлийн тэнцвэрт хүчтэй нөлөөлж байгаа бөгөөд нөхцөл байдал сайжрах шинж алга. Харин ч Ерөнхийлөгч Трамп болзолгүй бууж өгөхийг шаардаж байгаа нь бодитой магадлал багатай зүйл. Анх зарим ажиглагчид нефтийн үнийн өсөлтийг үл тоож байгаа нь зүгээр нэг сүрдүүлэг болов уу гэж бодсон байж магадгүй. Харин одоо тийм биш нь тодорхой боллоо” гэж хэлсэн байна.
Ерөнхийдөө энэ оны эхэнд баррель нь 60 ам.доллараас арай дээш байсан нефтийн үнэ одоогоор ойролцоогоор хоёр дахин нэмэгдсэн байна. Оны эхний хоёр сард үнэ өсөж эхэлсэн ч АНУ, Израил Иранд довтолсноос хойш илүү огцом өссөн юм. Энэхүү довтолгоо нь Ойрх Дорнодын нефтийг тээвэрлэдэг стратегийн чухал зам болох Ормузын хоолойгоор дамжих нийлүүлэлтийг тасалдуулжээ.
Дэлхий даяар нефтийн хомсдол үүсэх болгоомжлолыг Катарын эрчим хүчний сайд улам нэмэгдүүлсэн. Тэрээр дайны нөхцөл байдал үргэлжилбэл Персийн булангийн бүх эрчим хүч экспортлогч орнууд хэдхэн долоо хоногийн дотор олборлолтоо зогсоохоос өөр аргагүй болж, нефтийн үнэ баррель нь 150 ам.долларт хүрч болзошгүй гэж анхааруулсан байна.
Саудын Араб, Арабын Нэгдсэн Эмират Улс, Кувейт зэрэг орнуудын нефтийн агуулахууд багтаамжийнхаа дээд хязгаарт хүрч байгаа тул хэрэв нефтийг Ормузын хоолойгоор дамжуулан экспортлох боломжгүй бол томоохон ордуудыг хаах шаардлагатай болж магадгүй байна.
Дэлхийн газрын тос болон шингэрүүлсэн байгалийн хийн нийлүүлэлтийн ойролцоогоор тавны нэг нь дамжин өнгөрдөг энэ хоолойгоор явахыг оролдож байсан зуу зуун танкер Ираны Хувьсгалт гвардийн хүчнээс “энэ замыг ашигласан ямар ч хөлгийг шатаана” хэмээн сүрдүүлсний дараа зогсонги байдалд оржээ.
Сейглийн үзэж байгаагаар Ойрх Дорнодоос нефть, хий экспортлох ажиллагаа хөлөг онгоцны эзэмшигчид, операторууд болон даатгалын компаниуд Ираны байлдааны усан онгоц, нисэх онгоц, пуужин, дрон, хурдны завь, тэнгисийн мина зэрэг аюулаас хангалттай хамгаалагдсан гэж үзэх хүртэл хэвийн болохгүй аж.
Цагаан ордон нөхцөл байдлыг зохицуулахын тулд Саудын нефтийг Улаан тэнгисээр дамжуулах, АНУ-ын стратегийн нефтийн нөөцийг ашиглах, эсвэл тээврийн компаниудад төрийн баталгаатай даатгал олгох зэрэг арга хэмжээг санал болгожээ. Гэсэн ч Сейглийн хэлснээр эдгээр арга хэмжээ нь өдөр бүр зах зээлээс алга болж буй 20 сая баррель нефтийн алдагдлыг нөхөхөд хангалтгүй юм.

https://itoim.mn/a/2026/03/09/world/otc?5e6fa6c3a0a1af436c08a8db7461ae9b
]]> zulaa Tue, 10 Mar 2026 09:30:26 +0800 Дүүжин тээврийн төслийн явц 60 хувьтай байна http://bulgan.nutag.mn/index.php?newsid=2455 http://bulgan.nutag.mn/index.php?newsid=2455
Улаанбаатар хотын Яармаг, Арцат-Хархорин, Өнөр хороолол чиглэлд хэрэгжиж буй Дүүжин замын тээвэр төслийн явц 60.5 хувьтай байна. Тодруулбал, Яармаг, Арцат дахь барилгын дүүргэлт өрлөгийн ажил хийгдэж байгаа бол Өнөр хороолол буудлын өрлөгийн ажил дуусаж, дүүжин тээврийн системийн тохиргооны ажил үргэлжилж байна. Ирэх дөрөвдүгээр сарын 15-наас тросс сүвлэх ажлыг эхлүүлэхээр бэлтгэл хангаж байна.
Яармаг-Хархорин чиглэлд нийт 19 тулгуур багана суурилуулахаас одоогийн байдлаар 18-ыг босгосон бөгөөд нийт 98 кабины эхний ээлж болох 28 кабин болон цахилгааны холболтын кабелиудыг агуулахад буулгаад буй. Дүүжин замын тээвэр нь замын түгжрэл, зам тээврийн осол, цаг агаарын хүндрэлээс үл хамааран тогтсон хуваарийн дагуу найдвартай ажиллах дэлхийн хамгийн аюулгүй тээврийн хэрэгслээр бичигдэх болсон.
Дэлхийн банк болон Олон улсын нийтийн тээврийн холбооны судалгаагаар хотууд дүүжин замын тээврийг нийтийн тээврийн үндсэн сүлжээндээ нэгтгэснээр зорчих хугацаа богиносож, хүртээмж нэмэгдэн, аюулгүй байдалд бодит ахиц гардаг нь тогтоогдсон байна. Тухайлбал, Ла-Пас хотод дүүжин замын тээвэр ашиглалтад орсноор иргэдийн зорчих хугацаа дунджаар 22-50 хувиар буурчээ.
Эх сурвалж: НЗДТГ, ХМОНХХ
]]> zulaa Mon, 02 Mar 2026 14:08:47 +0800 Их аварга Хакүхо сүмо бөхийг 2036 оны олимпын хөтөлбөрт багтаахыг зорьж байна http://bulgan.nutag.mn/index.php?newsid=2454 http://bulgan.nutag.mn/index.php?newsid=2454
Мэргэжлийн сүмогийн 69 дэх их аварга Хакүхо сүмо бөхийг олон улсын тавцанд шинэ түвшинд гаргаж, улмаар 2036 оны зуны олимпын наадмын албан ёсны хөтөлбөрт багтаах томоохон зорилт тавин ажиллаж эхэллээ. Тэрээр Токио хотын "Toyota Arena Tokyo"-д зохион байгуулагдсан 16 дахь удаагийн "Hakuho Cup" тэмцээний үеэр болон дараа нь болсон хэвлэлийн бага хурлын үеэр энэхүү амбицтай төлөвлөгөөгөө олон нийтэд албан ёсоор зарласан юм.
Энэхүү зорилгын эхлэл болсон хүүхдийн сүмогийн дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээнд дэлхийн 19 улс орны 1,700 гаруй тамирчин оролцож, ур чадвараа сорьжээ. Тэмцээний цар хүрээг тэлэх бодлогын хүрээнд энэ жил анх удаа "Эмэгтэйчүүд" болон "Насанд хүрэгчид"-ийн ангиллыг нэмж оруулсан нь спортын төрлийг бүх нийтэд хүртээмжтэй болгох чухал алхам болсон байна. Энэ нь зөвхөн хүүхдийн тэмцээн бус, бүх насныханд нээлттэй олон улсын наадам болон өргөжиж буйн илрэл юм.
Олимпын хартийн шаардлагад нийцүүлэхийн тулд уламжлалт хатуу дэг жаягт шинэчлэл хийх шаардлагатайг их аварга онцолж байна. Үүний тод жишээ болгон тэмцээний үеэр эрэгтэй, эмэгтэй тамирчид нэгэн зэрэг дохё дээр гарч, бэлтгэл болон үзүүлэх тоглолт хийсэн явдал байв. "Эрэгтэй, эмэгтэй хүмүүс нэг дохё дээр зэрэг гарах нь өмнө нь хэзээ ч болж байгаагүй түүхэн үйл явдал" хэмээн Хакүхо тэмдэглэсэн нь жендэрийн тэгш байдлыг хангах чиглэлд хийж буй бодит үйлдэл бөгөөд олон улсын спортын хороодын анхаарлыг татах гол хүчин зүйл болох магадлалтай.
Тэрээр мэргэжлийн сүмогийн холбооноос тусгаарлаж, Олон улсын Сүмогийн Холбооны (ISF) хүрээнд үйл ажиллагаагаа өргөжүүлэн, сонирхогчдын сүмог дэлхий даяар хөгжүүлэхэд анхаарлаа хандуулж байна. Энэ хүрээнд "Дэлхийн Сүмогийн Гранд Слам" нэртэй шинэ төслийг санаачлан, спортын арилжааны болон сурталчилгааны талыг хүчтэй хөгжүүлж, олимпод хүрэх замыг засахаар төлөвлөжээ. Уламжлалт сүмог орчин үеийн спортын менежменттэй хослуулах нь түүний стратегийн гол цөм болж байна.
"Сүмо бөхийн төлөө хийх ажил байгаа бол би дэлхийн нөгөө тал руу ч нисэхэд бэлэн" хэмээн мэдэгдсэн их аваргын эдгээр шинэчлэлүүд нь уг спортыг орчин үеийн олимпын стандартад нийцүүлэх гол хөшүүрэг болох юм. 2036 он гэхэд сүмо бөх олимпын гэр бүлд багтах эсэх нь эдгээр зоримог алхмууд болон олон улсын хамтын нийгэмлэгийн хүлээж авах байдлаас шууд хамаарах болно.
]]> zulaa Mon, 23 Feb 2026 15:22:01 +0800