Онцлох - Булган аймаг http://bulgan.nutag.mn/ ru Онцлох - Булган аймаг DataLife Engine Бусдыг нүцгэлж зургийг нь цахимд тавина гэж сүрдүүлсэн этгээдүүдийг ₮10 саяар торгожээ http://bulgan.nutag.mn/index.php?newsid=2462 http://bulgan.nutag.mn/index.php?newsid=2462
Нийслэлийн прокурорын газраас өнгөрсөн долоо хоногт анхан шатны шүүхээр шийдвэрлүүлсэн зарим хэргийг тоймлон хүргэлээ.

Шүүхээр шийдвэрлүүлсэн хэргээс:

Насанд хүрээгүй З.Э, Б.М нар нь бүлэглэн 2024 оны зургаадугаар сарын 02-ны өдөр насанд хүрээгүй хоёр хохирогчийг хууран мэхэлж, Сонгинохайрхан дүүргийн нэгдүгээр хорооны нутаг дэвсгэрт аваачиж, найзтай нь харилцсан гэх шалтгаанаар бие эрх чөлөөнд нь халдаж, зодож, хувцсыг нь тайлуулж, зургийг нь цахим орчимд тавина гэж сүрдүүлж, заналхийлсэн үндэслэлээр шүүхээс З.Э, Б.М нарыг гэм буруутайд тооцож, тус бүрд нь хоёр сая төгрөгийн торгуулийн ял оногдуулж, хохирогч нарт учирсан хохиролд найман сая төгрөгийн хохирол төлүүлж шийдвэрлэсэн;
БНХАУ-ын иргэн Ч.Г нь өөрт нь өр төлбөртэй иргэнээс төлбөрөө авахын тулд 2023 оны нэгдүгээр сард нэр бүхий хүмүүст захиалга өгч, тухайн иргэний бие эрх чөлөөнд халдаж, айлган сүрдүүлж, нэр дээр нь бүртгэлтэй хоёр үл хөдлөх эд хөрөнгийн өмчлөх эрхийг өөрийн нэр дээр шилжүүлэн авч, бусадтай бүлэглэн заналхийлсэн гэмт буруутайд тооцож шүүхээс Ч.Г-д таван жил, зургаан сарын хорих ялыг оногдуулж, нээлттэй хорих байгууллагад эдлүүлэхээр шийдвэрлэсэн;
С.У нь 2025 оны есдүгээр сарын 20-ны өдөр согтууруулах ундааны зүйл хэрэглэсэн үедээ өөрийн гэртээ гэр бүлийн харилцаатай, хамтран амьдрагч эмэгтэйг онц харгис хэрцгийгээр зодож, амь насыг нь хохироож, гэр бүлийн хүчирхийлэл үйлдэж, хүнийг алсан үндэслэлээр шүүхээс С.У-г гэм буруутайд тооцож, 20 жилийн хугацаагаар хорих ял оногдуулж, өмнөх ялын үлдэгдэл 3 жилийг нэмж, нийт эдлэх ялыг нь 23 жил, 22 хоногоор тогтоон, ялыг хаалттай хорих байгууллагад эдлүүлэх, хохирогчийн хууль ёсны төлөөлөгчид хохиролд 118.8 сая төгрөгийг төлүүлэхээр шийдвэрлэсэн;
Ч.Б, Ж.Б нар нь бүлэглэн 2025 оны долдугаар сарын 24-ний өдөр ... аймгийн нутаг дэвсгэрээс сэтгэцэд нөлөөлөх бодисын агууламжтай ургамлыг түүж бэлтгэсэн, хадгалсан үндэслэлээр шүүхээс Ч.Б, Ж.Б нарыг гэм буруутайд тооцож, оршин суугаа дүүргийн нутаг дэвсгэрээс гарах эрхийг нь хязгаарлаж, хоёр жилийн хугацаагаар зорчих эрхийг хязгаарлах ял оногдуулж, шийдвэрлэсэн;
Г.М нь 2025 оны арваннэгдүгээр сарын 20-ны өдөр ... дүүргийн нутаг дэвсгэрт сэтгэцэд нөлөөлөх бодисын агууламжтай ургамлыг олж авч, тээврийн хэрэгсэлдээ хадгалсан үндэслэлээр шүүхээс Г.М-ийг гэм буруутай тооцож, оршин суугаа дүүргийн нутаг дэвсгэрээс гарах эрхийг нь хязгаарлаж, нэг жил, дөрвөн сарын хугацаагаар зорчих эрхийг хязгаарлах ял оногдуулж, гэмт хэрэг үйлдэхэд ашигласан тээврийн хэрэгслийг нь улсын орлого болгохоор шийдвэрлэснийг Улсын Ерөнхий Прокурорын Газраас мэдээллээ.

]]> zulaa Fri, 10 Apr 2026 14:21:47 +0800 Таван аймгийн 14 суманд бороо орж байна http://bulgan.nutag.mn/index.php?newsid=2461 http://bulgan.nutag.mn/index.php?newsid=2461 Ус цаг уур орчны шинжилгээний газраас гаргасан мэдээллээр өнөөдрийн 14:00 цагийн байдлаар таван аймгийн 14 суманд бороо орж байна. Тодруулбал Баян-Өлгий, Булган, Увс, Ховд, Хөвсгөл аймгуудад хур тунадас орж байгаа аж.

Баян-Өлгий аймгийн - Баяннуур, Толбо, Өлгий
Булган аймгийн - Сэлэнгэ
Увс аймгийн - Баруунтуруун, Малчин, Наранбулаг, Улаангом, Ховд, Хяргас
Хөвсгөл аймгийн - Хатгал тосгон, Цагаан-Уул
Ховд аймгийн - Ховд /аадар бороо/
Хөвсгөл аймгийн - Баянзүрх /аадар бороо/

Харин Увс аймгийн Зүүнхангай, Цагаанхайрхан, Өмнөговь сумдын нутгаар цас орж байна.

]]> zulaa Tue, 07 Apr 2026 17:41:48 +0800 Нийтийн албан тушаалтан А нь "Toyota Lexus RX-450” автомашинаа худалдан авсан 45 сая төгрөгөө нотолж чадаагүй тул улсын орлого болгожээ http://bulgan.nutag.mn/index.php?newsid=2460 http://bulgan.nutag.mn/index.php?newsid=2460
Нийтийн албан тушаалтан А нь "Toyota Lexus RX-450” автомашиныг худалдан авсан үнийн дүнгийн 45,000,000 төгрөгийн эх үүсвэрийг хууль ёсны дагуу олсноо үндэслэлтэй тайлбарлаж чадаагүй байна. Энэ нь Авлигын эсрэг хуулийн 7 дугаар зүйлийн 7.1.8 дахь хэсэгт заасныг зөрчсөн нь мэдүүлэг гаргагчийн өөрийн тайлбар болон бусад нотлох баримтуудаар тогтоогдсон байна.

Албан тушаалтнуудын хөрөнгө, орлогын мэдүүлгийн хяналт шалгалтын ажлын хүрээнд Эрүүгийн хуулийн 22.10 дугаар зүйлд заасан “Үндэслэлгүйгээр хөрөнгөжих” гэмт хэргийн шинжийг хангахгүй боловч Авлигын эсрэг хуулийн 7 дугаар зүйлийн 7.1.8-д заасан авлигын зөрчил болох “үндэслэлгүйгээр хөрөнгөжих” буюу албан тушаалтан зургаан сарын цалин хөлс, орлогоос илүү хөрөнгө, орлогыг хууль ёсны дагуу олсон болохоо үндэслэлтэй тайлбарлаж чадахгүй байх тохиолдол гарч байна.

Иймд Авлигатай тэмцэх газраас нийтийн албан тушаалтан А-гийн хууль ёсны дагуу олсон эсэхээ үндэслэлтэй тайлбарлаж чадаагүй 45,000,000 төгрөгийг улсын орлого болгуулахаар шүүхэд хүсэлт гаргасан юм. Дүүргийн эрүү, иргэний хэргийн хялбар ажиллагааны анхан шатны тойргийн шүүхээс уг асуудлыг хянан үзэж, Шүүхийн тухай хуулийн 22 дугаар зүйлийн 22.5 дахь хэсэг, Авлигын эсрэг хуулийн 33 дугаар зүйлийн 33.2 дахь хэсэг, Зөрчлийн тухай хуулийн 4.1 дүгээр зүйлийн 3 дахь хэсэгт заасныг удирдлага болгон Авлигатай тэмцэх газрын барьцаа, хохирлын дансанд байршуулсан 45,000,000 төгрөгийг улсын төсөвт төвлөрүүлэхээр шийдвэрлэжээ.

]]> zulaa Tue, 07 Apr 2026 15:42:37 +0800 Хууль бусаар алт олборлож байгаа нэр бүхий ААН-үүдийн тусгай зөвшөөрлийг цуцална http://bulgan.nutag.mn/index.php?newsid=2459 http://bulgan.nutag.mn/index.php?newsid=2459

МУ-ын Засгийн газрын шийдвэрийн дагуу Хууль бусаар ашигт малтмал олборлогчдын үйл ажиллагааг таслан зогсоох, төрийн байгууллага хоорондын мэдээлэл солилцох, ажлын уялдаа холбоог сайжруулах зорилготой хамтарсан Ажлын хэсгийн бүрэлдэхүүн болон АҮЭБ-ийн сайд Г.Дамдинням нар Сэлэнгэ аймгийн Ерөө сумын Бугант тосгонд ажиллав.

Энэ хүрээнд тус суманд үйл ажиллагаа явуулж буй нэр бүхий 7 ААН-ийн үйл ажиллагааг цуцлах арга хэмжээ авахаар боллоо. Тухайлбал, Монгол Улсын хууль журмыг үл тоон үйл ажиллагаа эрхэлсэн "Хризо праза групп" ХХК-ийн уурхайн талбайд газар дээр нь ажиллаж БОУАӨЯ-аас гаргасан дүгнэлтийг үндэслэн ашиглалтын тусгай зөвшөөрлийг цуцлах үүргийг АМГТГ-т үүрэг болголоо.

АҮЭБ-ийн сайд Г.Дамдинням "Ашигт малтмалын салбар бол Монгол Улсын эдийн засгийн хамгийн чухал салбар. Байгалийн баялаг бол төр, ард түмний өмч. Иймд төрөөс хууль ёсны үйл ажиллагааг дэмжинэ. Харин хууль бусаар алт олборлогчдод хатуу арга хэмжээ авна" гэлээ.

Ашигт малтмалыг хууль бусаар олборлох үйл ажиллагаа нь байгаль орчинд экологийн ноцтой хор хохирол учруулж, тухайн бүс нутгийн экологийн тэнцвэрт байдал алдагдах, Монгол Улсад орох татвар төлбөрөөс зугтаах, мөнгө угаах, далд эдийн засгийг бий болгох зэрэг сөрөг нөлөөг дурдвал их. Иймд, хууль бусаар ашигт малтмал олборлох, газрын хэвлийн хөндөх зэрэг хууль бус үйл ажиллагаатай хатуу тэмцэхээ салбарын сайд илэрхийлээ.

Ажлын хэсэгт АҮЭБЯ, БОУАӨЯ, ЦЕГ, Экологийн цагдаагийн алба, Тагнуулын ерөнхий газар, Ашигт малтмал, газрын тосны газар зэрэг байгууллагуудын албан хаагчид ажиллаж байна.

]]> zulaa Wed, 25 Mar 2026 15:03:56 +0800 Л.Мөнхтүшиг: Бид АНУ-ын талд байр сууриа илэрхийлж байгаа. Шат дараатай арга хэмжээ авна http://bulgan.nutag.mn/index.php?newsid=2458 http://bulgan.nutag.mn/index.php?newsid=2458 АНУ руу жуулчлах болон бизнесийн зорилгоор виз хүсэх Монгол иргэд 10 мянган ам.доллар дансандаа байршуулах шаардлагатай болоод байгаа. Энэ асуудалд манай улсын Гадаад харилцааны яам ямар арга хэмжээ авч байгаа талаар тус яамны Төрийн нарийн бичгийн дарга Л.Мөнхтүшигээс хариулт авлаа.

ГХЯ-ны Төрийн нарийн бичгийн дарга Л.Мөнхтүшиг “АНУ-ын ерөнхийлөгч Трамп хууль бус цагаачлалын асуудалд хатуу бодлого баримталж байгаа. Үүнтэй холбоотойгоор Visa Bond хөтөлбөрийг өнгөрсөн оноос эхлүүлсэн. Энэхүү хөтөлбөрт 38 улсыг оруулсан байсан бол сүүлд 12 улсыг нэмж 50 болгосон. Энэ дунд Монгол Улс бий. Энэ бол гэнэтийн шийдвэр байсан. Бид Элчин сайдын яамныхныг дуудаж уулзахад харамсаж байгаагаа илэрхийлсэн.

Дээрх хөтөлбөрт Монгол Улсыг хамруулсантай холбоотойгоор АНУ-ын талд байр сууриа илэрхийлж байгаа. Бид шат дараатай арга хэмжээ авна.

Манай улсаас аялал жуулчлалын визээр тус улсад очсон иргэдийг хугацаа хэтрүүлсэн зэрэг асуудлыг ярьж байгаа. 2017 онд АНУ-тай хамтран “Хариуцлагатай аялцгаая” гэдэг кампанит ажил хийж өрнүүлж байсан. Үүний дунд манай иргэдийн хууль бусаар үлдэх асуудал буурч байсан. Тиймээс бид америкийн талтай энэ ажлаа сэргээхээр ярилцаж байна.

АНУ-д суугаа Элчин сайд Ө.Батбаярын бүрэн эрхийн хугацааг сунгасан, сунгаагүй гэдэг асуудал яригдаад байгаа. Дипломат албаны бүрэн эрхийн хугацаа дөрвөн жил. Ажлын шаардлагаас энэ хугацааг сунгах асуудал байдаг. Заавал хэн нэгнийг буруутгах гэсэн хандлага ажиглагдаад байгаа. Ө.Батбаяр Элчин сайд өнгөрсөн дөрвөн жил гаруйн хугацаанд идэвхтэй, сайн ажилласан" гэлээ.

]]> zulaa Wed, 25 Mar 2026 14:53:09 +0800 Ж.Галбадрах: Боловсрол бол улстөржиж огт болохгүй салбар байгаа юм http://bulgan.nutag.mn/index.php?newsid=2457 http://bulgan.nutag.mn/index.php?newsid=2457
Улсын Их хурлын гишүүн Ж.Галбадрахтай ярилцлаа.

-Чуулганы завсарлагааны үеэр таны хувьд ямар ажил амжуулав?

-Өнгөрсөн нэг жилийн хувьд би боловсролын салбарт тулгамдаад байгаа асуудлуудаа эрэмбэлээд хамгийн нэгдүгээрт анхдагч суурь хэрэгцээ болсон норм стандартын дагуу баригдсан сургуулийн хүртээмж гэж гаргасан. Үүнийхээ дагуу судалгаа хийж явсаар байгаад төсөв, Сангийн яаман дээр 108 сургууль, 95 цэцэрлэг шинээр барихаар тусгуулсан. Ирэх 2030 он хүртэлх таван жилийн төлөвлөгөөнд орчихсон. Эдгээрийг нэг ангидаа 50, 60 хүүхэдтэй, даац нь хэд дахин нэмэгдчихсэн сургууль, цэцэрлэгүүдийн ачааллыг бууруулахын тулд барих юм. Хотод 84, орон нутагт 24 сургууль баригдана. Орон нутагт ч гэсэн даац нь маш их хэтэрсэн сургуулиуд байна. Энэ бол шинээр барих л асуудал яригдаж байгаа. Түүнээс биш өмнө нь төсөвт суусан, өргөтгөл зэрэг бол биш. Харин энэ удаагийн чуулганы завсарлагаанаар ингэж даац хэтэрсэн сургуулиудаас тавыг нь сонгоод бодит нөхцөл байдалтай нь танилцлаа. Баянзүрхийн 14, Хан-Уулын 34, Сүхбаатарын хоёрдугаар сургуулиар очсон. Даац нь хэд дахин нэмэгдчихсэн, багш нарынхаа өрөө, өлгүүр байх газраа анги танхим болгочихсон.

Зарим нь ойролцоох байрны подваль хүртэл түрээсэлж хичээлээ явуулж байна. Тэгвэл Сонгинохайрхан дүүрэг дэх 65 дугаар сургууль гэж бий. Түүний хажууд хоёр ч сургууль шинээр баригдсан байгаа юм. Үүнээс өмнө ачаалал нь мөн хэтэрчихсэн байсан. Хоёр сургууль баригдсанаар ачаалал маш сайн буурч, багш, сурагчдын сурлагын амжилт, чанар дээшилсэн байна. Мөн Эрдэнэт, Булганы багш нартай уулзаж, ажлын орчин нөхцөл, нийгмийн асуудал, цалингийн нэмэгдэл гээд олон зүйлээр ярилцаж, “Боловсролыг дэмжих жил” болгон зарласантай холбоотой хөрөнгө оруулалтуудын талаарх мэдээллийг өгч ажиллалаа.

-Шинээр барих сургууль, цэцэрлэгийн төсөв санхүүг хэрхэн шийдэж байгаа вэ. Мөн эдгээрт шаардлагатай дулаан, эрчим хүчний хангамжийг тооцсон уу?

-Дулаан хангамж, эрчим хүчийг бид тооцохгүй. Хүүхдийн эрх зөрчигдөөд, чанартай боловсрол авч чадахгүй байгаа л асуудал. Нэг ангид 40-өөс дээш хүүхэд сурч байгаа тохиолдолд ямар ч чанартай сургалтын тухай ярих боломжгүй. Тийм болохоор төр өөрөө төрийн өмчит сургуулиудын үүсгэн байгуулагч учраас үүргээ хүлээж энэ бүхнээ барьж байгуулах ёстой. Нийслэл өөрөө зөвшөөрч, ерөнхий төлөвлөгөөгөөрөө барилга барих зөвшөөрөл өгч байна гэдэг чинь энэ бүхнийг тооцсон л байгаа шүү дээ. Хамгийн гол асуудал нь Улаанбаатар хотод газар л байгаа юм. Энэ жил Азийн хөгжлийн банкнаас 150 сая ам.долларын хөнгөлөлттэй зээл орж ирнэ. Үүгээр 41 төсөл хөтөлбөр буюу 32 сургууль, есөн цэцэрлэгийн барилга барих юм. Үүнд нь бид саналаа өгөөд явж байгаа. Мөн нийслэлээс нийтдээ 33 байршилд газар чөлөөлөлт хийсэн байна.

-Хаврын чуулган эхлэхтэй зэрэгцээд Боловсролын сайд ажлаа өгөхөө мэдэгдчихлээ. Маргааш/өнөөдөр/ энэ асуудлыг Засгийн газрын хуралдаанаар шийдэх юм шиг байна. Ер нь сүүлийн жилүүдэд хамгийн их сайдын нүүр үзэж байгаа нь боловсролын салбар байх. Олон сайд сольж байгаа энэ асуудлыг та юу гэж харж байна вэ?

-Сайд гэдэг чинь тухайн салбарын бодлогыг тодорхойлж, барьж байгаа хүн шүү дээ. Гэтэл байнга солигдоод байхаар залгамж чанар нь алдагдаад, зарим ажил нь зогсоод, тухайн салбар унадаг юм байна л даа. Уг нь боловсрол бол улстөржиж огт болохгүй салбар байгаа юм. Харамсалтай нь эхнээсээ улстөржилт ихтэй байчихав уу л гэж харж байна. Тэрийгээ дийлсэнгүй, нөгөө талаас сайдын манлайлал зэрэг нь жаахан дутав уу гэж бодож байгаа. Цалин нэмүүлэх ажил хаялт гээд өнгөрсөн хугацаанд нэлээд амаргүй л байх шиг боллоо. Гэвч би өнөөдөр сайн байсан, муу байлаа гэж хэлж мэдэхгүй байна. Чадахаасаа чадахгүй хүртлээ л хийгээд үзэж байна уу гэж харж байсан. Дараагийн сайд нь боловсролын салбарыг бодсон, туршлагатай, улстөржихгүй хүн байгаасай. Түүнээс биш улстөржөөд бидний ярьж байгаа шинээр барих сургууль, цэцэрлэгийн барилгын ажлыг үүнийг хийхгүй ээ гээд л тас цохиод унавал нэмэргүй. Мөн бидэнд зөвхөн барилгаас гадна багшийн хомсдол гэж бас нэг том асуудал бий. Одоо 5000 багшийн дутагдалтай гэдэг ч нэмээд 14 мянган багш бидэнд хэрэгтэй. Тиймээс энэ талын бодлогын зүйлүүд ч энд яригдаж байгаа. Мэдээж аль нэг сайдаа солих нь Ерөнхий сайдын бүрэн эрхийн асуудал. Харин шинээр тавигдаж байгаа хүнд нь миний хувьд чуулганы хуралдаан дээр захиж хэлэх зүйлүүдээ хэлнэ гэж төлөвлөж байна.

-Сүүлийн үед сургуулийн орчинд үйлдэгдэж байгаа дээрэлхэлт гэдэг зүйл нийгэмд шуугиан тарьж, хэлэлцүүлэг өрнүүлж байна. Энэ нь боловсролын салбарт тулгамдаж байгаа асуудлуудын нэг мөн үү. Үүнийг хэрхэн засаж залруулах ёстой вэ?

-Өнөөдөр/өчигдөр/ Өргөдлийн байнгын хорооны хуралдаан болж, би оролцсон. Байнгын хороон дээр энэ асуудлыг тал талаас нь ярилаа. Энэхүү зөвхөн энэ жил гарч ирээд байгаа зүйл биш. Олон жил ужгирчихсан зүйл. Тийм байтал үүн дээр арга хэмжээ авч, цогц бодлого явуулаагүй өдий хүрсэн нь харамсалтай. Миний хувьд үүн дээр хэд хэдэн санал хэлдэг юм. Нэгдүгээрт, анги дүүргэлт их, даац хэтрээд байгаа чинь үүний гол шалтгаан. Адаглаад хувийн орой зай алга болоод ирэхээр шахцалдах, элдэв үнэр үнэртлээ, бүдүүн тарган байна гэдгээс эхлээд хүүхдүүдийн дунд маргаан үүсч эхэлдэг. Тэр нь даамжирсаар нэгнийгээ дээрэлхэх, хүний санаанд оромгүй зүйл болдог. Биед нь ил шарх сорви үүсч байж, эмнэлэгт очиж л мэдэгдэж байна шүү дээ. Хүүхдүүдийн 33 хувь нь багш нартаа итгэдэггүй гэсэн тоог салбар яамнаас хэлж байна лээ. Үүнийг яаж байхгүй болгож өөрчлөх вэ гэхээр хүүхдийг хичээлээс гадуурх үйл ажиллагаанд идэвхтэй оролцуулж, цагийг зүй зохистой ашиглаж сургах хэрэгтэй. Одоо чинь дараагийн ээлж орж ирлээ гээд сургуулиас нь бараг хөөгөөд л гаргаж байгаа. Энэ чинь эргээд илүү их цаг завтай болгоод байна. Мөн сургуулийн соёл гэж зүйл бий. Өглөө орж ирэхэд нь мэндэлдэг, нэгэндээ тусалдаг, адаглаад шатаар өгсөж уруудахдаа баруун, зүүн гараа бариад явчихдаг зэрэг байдлыг хэвшүүлэх хэрэгтэй. Үзэл суртлын юм шиг хэрнээ үүнийг хэвшүүлчих юм бол тэр дээрэлхэлт гэдэг зүйл байхгүй болно. Нөгөө талаас багш нарыг ч хуваарилж байгаад хүүхдүүдтэй нь ажиллуулах хэрэгтэй. Нэг багш сургуулийн бүх хүүхдэд шаардлага тавих биш, 10 дугаар ангийн багш нар нийлээд зөвхөн тэр хүүхдүүдтэйгээ тулж ажиллавал хүмүүжил, сурлага, эрүүл мэнд тал дээр нь илүү ахиц гарна. Эргээд тэр багш нараа удирдлага, сэтгэл зүйч нь арга зүйгээр хангадаг байх нь чухал. Тэр ч бүү хэл сургуулийн удирдлага, сэтгэл зүйчдийг нь ч мэргэжлийн холбоодоор дамжуулаад арга зүйд сургадаг байх ёстой.

-Дээрэлхсэн хүүхдийг хувийн хэрэгт нь бичээд Их, дээд сургуульд оруулахгүй байх ёстой гэсэн зүйл яригдах юм. Үүн дээр юу хэлэх вэ?

-Дээрэлхэлт гарахаас нь өмнө сэргийлж л ажиллах ёстой. Түүнээс биш гарсных нь дараа хууль шүү гээд, нийгмээр цоллоод яваад байх нь тийм ч зохимжтой арга хэмжээ биш. Яг нарийндаа гадагшаа сургуульд явъя гэвэл Монгол дахь тэр хувийн хэрэгт бичсэн зүйл огт хамаагүй шүү дээ. Ер нь хүүхдүүдэд ингэж болохгүй гэдгийг л ухамсарт нь суулгаж өгөх ажлыг сургуулиуд хийх хэрэгтэй.

Т.ДАРХАНХӨВСГӨЛ

ӨДРИЙН СОНИН

]]> zulaa Thu, 19 Mar 2026 10:31:34 +0800 Газрын тосны үнэ 2022 оноос хойш анх удаа баррель нь 100 доллар давлаа http://bulgan.nutag.mn/index.php?newsid=2456 http://bulgan.nutag.mn/index.php?newsid=2456

Ойрх Дорнод дахь цэргийн мөргөлдөөн эрчимжиж, өдөр бүр зах зээлээс ойролцоогоор 20 сая баррель газрын тос тасалдаж байгаатай холбоотойгоор дэлхийн газрын тосны үнэ баррель нь 100 ам.доллар давлаа. Ийнхүү 2022 оноос хойш анх удаа ийм түвшинд хүрч байна.

Олон улсын жишиг үнэ болох Брэнт төрлийн газрын тос Азийн зах зээлд шинэ долоо хоногийн арилжаа эхлэхэд 16.6 хувиар өсөж, баррель нь 108.10 ам.долларт хүрэв. Ингэснээр Орос Украинд халдсаны дараах үеэс хойш анх удаа нефтийн үнэ огцом өндөр босгыг давлаа.

АНУ-ын газрын тосны жишиг үнэ болох West Texas Intermediate (WTI) мөн огцом өсөж, 19.6 хувиар нэмэгдэн баррель нь 108.72 ам.доллар болсон байна. Урьдчилсан арилжааны мэдээллээс харахад Уолл-стритийн зах зээл даваа гарагт бууралттай нээгдэх төлөвтэй байна.

Газрын тосны үнэ ингэж огцом өссөн нь “АНУ болон дэлхийн аюулгүй байдал, энх тайвны төлөө төлөх маш бага үнэ” гэж АНУ-ын Ерөнхийлөгч Дональд Трамп ням гарагт мэдэгдэв. Тэрээр үүнийг АНУ, Израилийн Ираны эсрэг хийж буй дайны түр зуурын үр дагавар гэж тодорхойлжээ. “Ираны цөмийн аюулыг устгах ажиллагаа дуусмагц нефтийн үнэ түргэн буурна” гэж тэрээр сошиал сүлжээгээр мэдэгдсэн байна.

Ойрх Дорнод дахь мөргөлдөөн амралтын өдрүүдэд улам ширүүссэний дараа нефтийн үнэ ийнхүү өссөн бөгөөд Кувейтийн үндэсний нефтийн компани түүхий тосны олборлолтоо “урьдчилан сэргийлэх зорилгоор” бууруулж байгаагаа мэдэгдсэн юм. Ингэснээр нефтийн үнэ дахин гурван оронтой тоонд хүрч, долоо хоногийн өсөлт нь Ковид-19 цар тахлын үеэс хойших хамгийн өндөр түвшинд хүрээд байна. Зөвхөн өнгөрсөн баасан гарагт л гэхэд АНУ-ын газрын тосны үнэ 10 ам.доллараар нэмэгдсэн байна.

Стратеги, олон улсын судалгааны төвийн ахлах шинжээч Клейтон Сейгл “Зах зээл Трампын засаг захиргаанд өгсөн хүлээлтийн хугацаа өнгөрсөн долоо хоногийн эцсээр дууссан” гэж мэдэгджээ.

Тэрээр “Өдөрт 20 сая баррель газрын тосны дутагдал дэлхийн нефтийн зах зээлийн тэнцвэрт хүчтэй нөлөөлж байгаа бөгөөд нөхцөл байдал сайжрах шинж алга. Харин ч Ерөнхийлөгч Трамп болзолгүй бууж өгөхийг шаардаж байгаа нь бодитой магадлал багатай зүйл. Анх зарим ажиглагчид нефтийн үнийн өсөлтийг үл тоож байгаа нь зүгээр нэг сүрдүүлэг болов уу гэж бодсон байж магадгүй. Харин одоо тийм биш нь тодорхой боллоо” гэж хэлсэн байна.

Ерөнхийдөө энэ оны эхэнд баррель нь 60 ам.доллараас арай дээш байсан нефтийн үнэ одоогоор ойролцоогоор хоёр дахин нэмэгдсэн байна. Оны эхний хоёр сард үнэ өсөж эхэлсэн ч АНУ, Израил Иранд довтолсноос хойш илүү огцом өссөн юм. Энэхүү довтолгоо нь Ойрх Дорнодын нефтийг тээвэрлэдэг стратегийн чухал зам болох Ормузын хоолойгоор дамжих нийлүүлэлтийг тасалдуулжээ.

Дэлхий даяар нефтийн хомсдол үүсэх болгоомжлолыг Катарын эрчим хүчний сайд улам нэмэгдүүлсэн. Тэрээр дайны нөхцөл байдал үргэлжилбэл Персийн булангийн бүх эрчим хүч экспортлогч орнууд хэдхэн долоо хоногийн дотор олборлолтоо зогсоохоос өөр аргагүй болж, нефтийн үнэ баррель нь 150 ам.долларт хүрч болзошгүй гэж анхааруулсан байна.

Саудын Араб, Арабын Нэгдсэн Эмират Улс, Кувейт зэрэг орнуудын нефтийн агуулахууд багтаамжийнхаа дээд хязгаарт хүрч байгаа тул хэрэв нефтийг Ормузын хоолойгоор дамжуулан экспортлох боломжгүй бол томоохон ордуудыг хаах шаардлагатай болж магадгүй байна.

Дэлхийн газрын тос болон шингэрүүлсэн байгалийн хийн нийлүүлэлтийн ойролцоогоор тавны нэг нь дамжин өнгөрдөг энэ хоолойгоор явахыг оролдож байсан зуу зуун танкер Ираны Хувьсгалт гвардийн хүчнээс “энэ замыг ашигласан ямар ч хөлгийг шатаана” хэмээн сүрдүүлсний дараа зогсонги байдалд оржээ.

Сейглийн үзэж байгаагаар Ойрх Дорнодоос нефть, хий экспортлох ажиллагаа хөлөг онгоцны эзэмшигчид, операторууд болон даатгалын компаниуд Ираны байлдааны усан онгоц, нисэх онгоц, пуужин, дрон, хурдны завь, тэнгисийн мина зэрэг аюулаас хангалттай хамгаалагдсан гэж үзэх хүртэл хэвийн болохгүй аж.

Цагаан ордон нөхцөл байдлыг зохицуулахын тулд Саудын нефтийг Улаан тэнгисээр дамжуулах, АНУ-ын стратегийн нефтийн нөөцийг ашиглах, эсвэл тээврийн компаниудад төрийн баталгаатай даатгал олгох зэрэг арга хэмжээг санал болгожээ. Гэсэн ч Сейглийн хэлснээр эдгээр арга хэмжээ нь өдөр бүр зах зээлээс алга болж буй 20 сая баррель нефтийн алдагдлыг нөхөхөд хангалтгүй юм.

https://itoim.mn/a/2026/03/09/world/otc?5e6fa6c3a0a1af436c08a8db7461ae9b

]]> zulaa Tue, 10 Mar 2026 09:30:26 +0800 Nutag.mn сайт “Grand Awards”-аас шагнал хүртлээ http://bulgan.nutag.mn/index.php?newsid=2453 http://bulgan.nutag.mn/index.php?newsid=2453

“21 аймгийн мэдээллийг нэгтгэсэн анхны платформ” өргөмжлөлөөр шагнагдав

Монголын Маркетинг Менежментийн Хүрээлэнгээс жил бүр уламжлал болгон зохион байгуулдаг “Grand Awards” наадмаас www.nutag.mn сайт “21 аймгийн мэдээллийг нэгтгэсэн анхны платформ” шагнал хүртлээ. Энэхүү шагнал нь орон нутгийн мэдээллийг төвлөрүүлэн, аймаг бүрийн онцлог, хөгжил, үйл явдал, соёл, нийгмийн мэдээ мэдээллийг нэг дороос хүргэдэг дижитал шийдлийг үнэлсэн онцгой өргөмжлөл юм.

Тус сайт нь Монгол Улсын 21 аймгийн мэдээллийг нэгдсэн платформоор дамжуулан хүргэж, нийслэл–орон нутгийн мэдээллийн тэгш бус байдлыг бууруулах зорилготойгоор үйл ажиллагаа явуулж ирсэн. Аймаг бүрийн Цаг үеийн мэдээ, сурвалжилга, Иргэдийн дуу хоолой, Орон нутгийн бизнес, хөрөнгө оруулалт, Соёл, уламжлал, Нийгмийн асуудал зэрэг олон талт контентыг системтэйгээр түгээж, “нутгийн хөгжил – мэдээллийн хүртээмж”-ийг уялдуулахад анхаарч ажилладаг.

Монголын медиа орчинд аймаг тус бүр мэдээллийн өөрийн сувагтай ч бүх аймгийн мэдээллийг нэгдсэн байдлаар төвлөрүүлсэн платформ ховор байсан. Энэ орон зайг нөхөж, орон нутгийн мэдээг улсын хэмжээнд хүргэх дижитал экосистемийг Nutag.mn бүрдүүлсэн нь “Grand Awards”-ын шүүгчдийн анхаарлыг татсан юм.
“Grand Awards” нь маркетинг, менежмент, брэнд хөгжүүлэлт, медиа, дижитал инновацийн шилдэг шийдлүүдийг тодруулдаг нэр хүндтэй наадам. Nutag.mn сайт нь зөвхөн мэдээлэл түгээхээс гадна орон нутгийн брэнд, бүс нутгийн онцлогийг дэмжих стратегийн ач холбогдолтой платформ гэдгээрээ онцлог байлаа.

]]> otgoo Thu, 12 Feb 2026 19:07:17 +0800 УИХ дахь ажлын хэсгүүд хүний эрх, эрх чөлөөг хязгаарлаж буй хууль тогтоомж, дүрэм журмыг хална http://bulgan.nutag.mn/index.php?newsid=2452 http://bulgan.nutag.mn/index.php?newsid=2452

Улсын Их Хурлын даргын захирамжаар Монгол Улсын Үндсэн хуульд заасан хүний үндсэн эрх, эрх чөлөөг бататган иргэн, хуулийн этгээдийн бизнесийн үйл ажиллагааг хязгаарласан зохицуулалт, төр-иргэний харилцаанд тогтсон хүнд суртлыг арилгах, төрийн үйл ажиллагааг цахим, ил тод, хариуцлагатай болгох, хүний эрхийг дээдэлсэн эрх зүйн орчныг бүрдүүлэх “Чөлөөлье” санаачилгын хүрээнд тулгамдсан асуудлаар санал, дүгнэлт гаргах, холбогдох хууль тогтоомжийн төсөл боловсруулах үүрэг бүхий ажлын хэсгүүдийг байгуулсан.

2026 оны 02 дугаар сарын 06-ны өдөр Улсын Их Хурлын дарга ажлын хэсгүүдийн ахлагч, дэд ахлагч нартай уулзаж, ажлын хэсгүүдийн үйл ажиллагааны талаарх явцын мэдээллийг сонслоо. Тэрээр хүний эрх, эрх чөлөөг хязгаарлаж болзошгүй хууль тогтоомж, захиргааны хэм хэмжээний актуудыг тодорхойлж, авлига, хүнд суртал үүсгэж байгаа, хуулиас давсан дүрэм журмуудад дүн шинжилгээ хийж, засаж сайжруулах чиглэлд холбогдох хууль тогтоомжийн төсөл боловсруулах ажлыг цаг алдалгүй, шуурхай хийх шаардлагатай байгаа талаар онцоллоо. Мөн ХЭҮК-ийн Монгол Улс дахь хүний эрх, эрх чөлөөний байдлын талаарх нийт 24 илтгэл Улсын Их Хуралд танилцуулагдсан байдаг, үүнээс Улсын Их Хурлын 8 тогтоол, ХЗБХ-ны 10 тогтоол батлагдсан байна. Эдгээр тогтоолд тусгагдсан санал, зөвлөмжийг мөн анхаарч холбогдох хууль тогтоомжийн төсөлд тусгаж ажиллах талаар дурдлаа.

Улсын Их Хурлын дарга, Улсын Их Хурлын болон Засгийн газрын зарим гишүүний хамт зүүн, хангайн бүсийн аймгуудаар ажиллаж иргэд, олон нийтийн санал, хүсэлтийг нээлттэй сонсож, санал солилцох хүрээнд нийтлэг асуудлуудыг онцолж байгааг анхаарч ажиллахыг хүсэв.

• Төрийн албан хаагчдын цалин хөлсийг тогтоосон шийдвэр хэрэгжихгүй байгаа, цалин хөлсийг ялгавартай тогтоодог, төрийн албан хаагчдын цомхотгол нь төрийн байгууллага чиг үүргээ хэрэгжүүлэхэд хүндрэл учруулдаг, ажиллах нөхцөлийг сайжруулах зэрэг төрийн байгууллагын үйл ажиллагаа, төрийн албан хаагчтай холбоотой хүсэлтүүдийг анхаарах шаардлагатай байгааг холбогдох ажлын хэсгүүд анхаарч ажиллахыг хүслээ.

• Ахмад настны тэтгэвэр, нийгмийн халамжийг нэмэгдүүлэх талаарх иргэдийн саналыг уламжиллаа.

• Орон нутагт тулгамдсан улсын төсвийн хөрөнгө оруулалтаар хэрэгжүүлэх шаардлагатай төсөл, арга хэмжээ, газар олгох эрхийг орон нутагт шилжүүлэх талаар анхаарах иргэдийн саналыг танилцуулсан.

• Ашигт малтмалын нөөц ашигласны төлбөрийн орлогоос нөлөөлөлд өртөж байгаа аймаг, сумдад илүү хуваарилахтай холбоотой иргэдээс гарсан саналуудыг онцолж байв.

• Малчны тухай хуулийн хэрэгжилтийг хангуулж, малчин өрхийн амжиргааг дэмжих, хөдөө аж ахуйн гаралтай түүхий эдийн экспортыг хориглох, хязгаарлах зохицуулалт хийхгүй байх асуудлыг онцолж байгааг анхаарч ажиллахыг хүссэн.

• Хөгжлийн бэрхшээлтэй иргэдийн нийгмийн харилцаанд оролцох тэгш эрхийг хангах, ажиллаж, амьдрах орчин, нөхцөлийг сайжруулах талаарх иргэдийн саналыг Улсын Их Хурлын дарга ажлын хэсгийн ахлагч, дэд ахлагчдад танилцуулан, анхаарал хандуулж ажиллахыг чиглэл болгов.

• Аж ахуйн нэгжийн орлогын албан татварын тухай хуулийн 22.5.1-д заасан “нийслэл Улаанбаатар хотоос 500 км-ээс хол алсдлагдсан байх” шалгуурыг багасгаж, орон нутагт үйл ажиллагаа явуулж байгаа хуулийн этгээдэд орлогын албан татварын хөнгөлөлт үзүүлэх зэрэг нийтлэг асуудлуудыг онцолж анхаарч ажиллахыг хүслээ.

]]> zulaa Tue, 10 Feb 2026 11:01:19 +0800 Б.Наранбаатар: Багийн ажиллагааны үр дүнд гүйцэтгэж байгаа дуудлага, үүргээ амжилттай биелүүлдэг нь бидний ажлын онцлог http://bulgan.nutag.mn/index.php?newsid=2451 http://bulgan.nutag.mn/index.php?newsid=2451 Үгээрээ биш үйлдлээрээ харуулж, түүгээрээ амжилтаа бататган, авран, хамгаалах ажил минь миний бахархал хэмээн цөөхөн үгийг "илтгэдэг" хүмүүс бол Онцгой байдлын аврагчид. Тэдний үйлдэл бүхэн гэгээн мөртэй, сүүн цацалтай байдаг нь ажилдаа дурлах, хичээх бас нэгэн шалтгаан нь болдог онцлогтой. Энэ удаагийн nematimes булангийн зочин тэдний нэгэн төлөөлөл ахлах ахлагч Б.Наранбаатар.Тэрээр Дархан-Уул аймгийн Онцгой байдлын газрын Гал түймэр унтраах, аврах 22 дугаар ангид аврагч-гал сөнөөгчөөр ажиллаж байна.

-Увс аймгийн Бөхмөрөн сумын уугуул. Таван хүүхэдтэй айлын дөрөвдэх нь. Хүүхэд насны минь дурсамж өнөөдрийн намайг бүтээж яваа гэж боддог. Мөн цэргийн хүн болоход миний суурь хүмүүжил, гэр бүлийнхний минь хайр, энэрэл хамгийн их нөлөөлсөн. Танихгүй, мэдэхгүй, хэзээ ч тааралдаж, уулзалдахгүй ч гэсэн хүн бүрийн аюулгүй байдлыг хангаж, аюул, ослоос эрүүл мэнд, эд хөрөнгө, амь насыг нь авран хамгаалдаг Онцгой байдлын албанд л ажиллана гэдэг мөрөөдлөө биелүүлсэн. Энэ өнөр өтгөн, нэр хүндтэй албанд 9 дэх жилдээ үүрэг гүйцэтгэж байна.

????‍????Өнгөрөгч 2025 он миний хувьд албанд ажилласан он жилүүдийн амжилтыг гэрчилж, ирэх жилүүдийн хийх бүтээх үйлсийг түүчээлсэн жил байлаа. Аймгийн “Тэргүүний ажилтан”, Онцгой байдлын байгууллагын ““Шилдэг аврагч-гал сөнөөгч”-өөр шалгарсан. Ажиллах хугацаандаа гамшиг, осол, аюулт үзэгдэл, ослын 1215 удаагийн дуудлагаар ажиллаж, 184 иргэний амь насыг хамгаалж, утаажилтын бүсээс 500 иргэнийг гаргаж, тусламж үйлчилгээ үзүүлсэн байна. Тухайлбал, өнгөрөгч 2025 онд 16 удаагийн гал түймрийн дуудлагаар ажиллаж, 500 орчим сая төгрөгийн эд хөрөнгийг хамгаалсан. Мөн жил бүрийн зургаадугаар сарын 01-ээс есдүгээр сарын 01-ийг хүртэл хугацаанд гол, усны ослоос урьдчилан сэргийлэх завьт болон явган эргүүлийн үүргийг томоохон гол, нуурын эрэг дагуу тогтмол гүйцэтгэж, иргэдэд урьдчилан сэргийлэх мэдээллийг хүргэн ажилладаг. Ингэснээр усны ослын дуудлага мэдээлэл өмнөх онуудад буурсан үзүүлэлттэй байна.

-Дархан-Уул аймаг нь хүн амын төвлөрөл өндөр, аж үйлдвэр, дэд бүтэц, авто зам, төмөр замын сүлжээ хөгжсөн бус нутаг. Тиймээс гамшиг, ослын эрсдэл өндөртэй. Ой, хээрийн болон обьектын гал түймэр, үер, усны осол, зам тээврийн осол, мал, амьтны гоц халдварт өвчин гээд улсын хэмжээнд зонхилон бүртгэгддэг бүх төрлийн гамшиг ослын дуудлага ирдэг. Дархан-Уул аймаг Онцгой байдлын байгууллагын бүсийн ажиллах журмаар Төвийн бүсийн төв болж, бүсийн хэмжээнд тохиолдож байгаа гамшиг, ослын дуудлагаар үүрэг гүйцэтгэж байна. Өнгөрсөн 2025 онд бүсийн хэмжээнд гамшиг, аюулт үзэгдэл, ослын 600 гаруй удаагийн дуудлага мэдээлэл бүртгэгдсэн. Миний хувьд баг хамт олныхоо хамтаар Сэлэнгэ аймгийн Хүдэр, Цагааннуур, Алтанбулаг, Мандал сумдад гарсан ой, хээрийн түймэрт 40 хоног үүрэг гүйцэтгэсэн.

-Би биш бид гэсэн зарчимтай. Багийн ажиллагааны үр дүнд гүйцэтгэж байгаа дуудлага, үүргээ амжилттай биелүүлдэг нь бидний ажлын онцлог.Тиймээс хувь хүн бүр хариуцлага, ёс зүй, сэтгэлзүй өндөртэй байх хэрэгтэй гэж боддог. Хувь хүнийхээ хувьд хөдөлмөрч, үлгэрлэн манлайлагч, шударга байх зарчмыг илүү баримталдаг.

-Байгалийн үзэсгэлэнт газруудаар аялах дуртай. Гар бөмбөг, сагсан бөмбөг тоглодог. Миний ханийг Б.Энхбат гэдэг. Хамгаас хайртай ээж аав минь, халамжит хань, ах дүү минь миний бахархал. Эргэлт, буцалтгүй сонгосон хүнд хэрнээ хүндэтгэлтэй Онцгой байдлын албаараа үргэлж омогшиж, бахархдаг. Эх орныхоо өнцөг булан бүрт өргөсөн тангарагаа үнэнчээр биелүүлж байгаа бүх алба хаагчдадаа ажлын амжилт, хамгийн сайн сайхан бүхнийг хүсэн ерөөе.

]]> zulaa Wed, 04 Feb 2026 09:46:53 +0800